In 6 golven van het vroegste voorjaar tot de vorst
De meeste borders hebben drie weken per jaar waarin ze echt goed zijn. Meestal ergens in juni, en de rest van het seizoen is het groen, groen, uitgebloeid en dan bruin. Dat komt niet doordat er te weinig planten in staan, maar doordat ze allemaal op hetzelfde moment aan de beurt zijn.
Een bed uitspreiden over het seizoen is geen kwestie van meer soorten kopen. Het is een kwestie van kiezen op datum in plaats van op kleur, en van elke aankoop de vraag stellen: welke weken dekt deze af? Hieronder staat hoe je dat doet in een bed van een paar vierkante meter, met zes planten die samen van februari tot de vorst lopen.
Denk in golven, niet in planten
Verdeel het jaar in zes stukken en zorg dat elk stuk zijn eigen hoofdrolspeler heeft: het vroegste voorjaar, midden voorjaar, laat voorjaar, vroege zomer, hoogzomer en nazomer tot vorst. Voor elk stuk kies je één soort die de toon zet, en pas daarna kijk je naar kleur.
Wat dit systeem draaiende houdt, is overlap. Een bloeier die "april" op het etiket heeft, is meestal drie weken bezig, en er zitten in april vier weken. Kies daarom per golf soorten die elkaar aan de randen raken, en accepteer dat je hier en daar twee dingen tegelijk hebt bloeien. Dat is geen fout, dat zijn precies de weken waarin het bed het mooist is.
De tweede regel: bollen en eenjarigen delen dezelfde vierkante meter. De bollen zijn in juni klaar en trekken hun blad in, en precies dan hebben de zaaisels ruimte nodig. Ze staan dus niet naast elkaar maar boven elkaar in de tijd, en dat is wat een klein bed toch een lang seizoen geeft.
Golf 1 en 2: februari tot april
Het vroegste stuk vul je met kleine bollen die je in blokken van vijfentwintig zet en verder vergeet. Ze bloeien voordat er iets anders staat en zijn weg voordat er iets anders ruimte nodig heeft.
Krokus 'Pickwick' uit 1925 opent met opvallend grote kelken in zilverviolet, dooraderd met donkerpaarse strepen, en felgele meeldraden binnenin. Plant de knollen 5 tot 6 cm diep in goed doorlatende grond. Hij verwildert moeiteloos in gazon en onder loofbomen, en bijen vinden er hun eerste nectar en stuifmeel van het jaar.
🌷 vroeg voorjaar · ☀️ goed doorlatende grond, zon
Narcis 'Geranium' neemt het over in april en mei: een Tazetta met drie tot zes bloemen per steel, roomwitte blaadjes rond een diep oranjerode kroon, en een intense zoete citrusgeur. Ze wordt 30 tot 40 cm en staat goed tussen vaste planten, omdat het blad daar wegvalt zodra het geel wordt.
📏 30–40 cm · 🌷 april en mei · ☀️ zonnig tot halfbeschaduwd
Golf 3 en 4: mei en juni
Dit is het scharnierpunt van het jaar, en meteen de plek waar de meeste bedden een gat hebben. De late tulpen lopen door tot in mei, en de sieruien pakken juni. Zet ze door elkaar heen in dezelfde vierkante meters.
Tulp 'Mount Tacoma' is een dubbellate uit 1924 die het tulpenseizoen afsluit: knoppen in roze en groen die opengaan tot glanzend witte, gelaagde bloemen met een groene vedertekening. Ongeveer 45 cm, geurend, met een lange bloeiduur. Ze wil een zonnige, beschutte plek in vruchtbare grond; plant de bollen 10 tot 15 cm diep.
📏 ca. 45 cm · 🌷 laat in het voorjaar · ☀️ zonnig en beschut
Allium 'Atropurpureum' bloeit in juni met halfbolvormige schermen van 7 tot 10 cm in een kleur tussen donker bordeaux en bijna zwartpaars, op stelen van 60 tot 70 cm. Het loof trekt tijdens de bloei terug, waardoor alle aandacht naar de bloemhoofden gaat; zet hem daarom tussen lichte vaste planten of siergrassen die dat gat opvullen.
📏 60–70 cm · 🌷 juni · ☀️ zonnig, tussen vaste planten of grassen
Tip van Frederikke
Maak één keer een kalender op papier en hang hem in het schuurtje. Ik teken twaalf kolommen voor de maanden en zet per soort een streep over de weken dat hij bloeit. Binnen vijf minuten zie je waar je gaten zitten, en dat is bijna nooit waar je het vermoedt: bij mij bleek het gat niet in de winter te zitten maar in juni, precies tussen de tulpen en de eerste zomerbloeiers. Zonder die tekening had ik daar nog drie jaar tulpen bij gekocht. Zet er ook bij hoe hoog elke soort wordt, want dat bepaalt of hij vooraan of achteraan komt te staan. En noteer bij het planten wat waar zit: in maart weet niemand meer waar die dertig bollen precies de grond in gingen, en dan steek je er met de schep dwars doorheen.
Golf 5 en 6: juli tot de vorst
Het tweede grote gat zit in de nazomer, en dat vul je met eenjarigen die je in het voorjaar zaait op de plek waar de bollen straks intrekken. Kies soorten die doorbloeien zolang je blijft plukken, dan heb je van juli tot de eerste nachtvorst iets in bloei.
Cosmos 'Apricotta' geeft zachte abrikooskleurige bloemen met een vleugje roze en bloeit van zomer tot herfst. Makkelijk te kweken in volle zon en goed doorlatende grond, prima als snijbloem, en bestuivers komen erop af. Het luchtige blad is bovendien precies wat je nodig hebt boven het intrekkende bollenloof.
🌷 zomer tot herfst · ☀️ volle zon, goed doorlatende grond
Zinnia 'Queen Lime Blush' sluit het jaar af met tweekleurige bloemen in zacht limegroen met een vleugje roze, onafgebroken van zomer tot herfst. Hittebestendig, en die gedempte kleur past bij vrijwel alles wat er in september nog staat, wat handig is in een bed waar je de rest van de kleuren niet meer in de hand hebt.
🌷 zomer tot herfst · ☀️ volle zon, goed doorlatende grond
Wat je met het afstervende blad doet
Het echte probleem van een gespreid bed is niet de bloei maar wat er tussendoor staat te vergelen. Bollenblad moet blijven zitten tot het geel is, want daar maakt de bol de bloei van volgend jaar mee, en tegelijk is het van half mei tot eind juni het lelijkste in de tuin.
Drie oplossingen werken. De eerste: zet de bollen áchter iets dat later uitloopt, zoals een vaste plant die in mei pas op gang komt en het blad met zijn eigen groei afdekt. De tweede: plant ze niet in de voorste vijftig centimeter van het bed, want daar kijk je het hardst naar. En de derde: knoop het blad niet op en vlecht het niet, dat ziet er nog slordiger uit en helpt de bol niet.
Beginnen met wat je hebt
Je hoeft dit niet in één najaar te bouwen. Kijk komend seizoen gewoon één keer per maand naar je bed en schrijf op wat er bloeit; na een jaar heb je een lijst met precies de weken die leeg zijn. Dat is een veel betere boodschappenlijst dan wat er op dat moment mooi in de winkel staat, want in de winkel ligt altijd alleen datgene wat nú bloeit, en dat heb je waarschijnlijk al.
Mijn eigen bed van drie bij anderhalve meter loopt inmiddels van eind februari tot de eerste nachtvorst. Niet omdat er zoveel in staat, maar omdat er van elke golf iets in staat.
Lees ook: 20 tulpen in 4 golven: zo rek je je tulpenseizoen op · De 2 gaten in je insectentuin, en hoe je ze dicht · 14 bloembollen die al in februari en maart bloeien
Assortiment en beschikbaarheid kunnen veranderen.
Velkommen hos Blomsterverden
I 2024 fejrer vi 20 års jubilæum, og det markerer vi med en opdatering af vores hjemmeside og brand. I to årtier har Blomsterverden stået for at være den farverige nichebutik for bl.a. løg, knolde, frø og planter på nettet, og sammen med jer skabt tusindevis af skønne haver.
Vi glæder os til at vise dig endnu mere af, hvad vi har i vente.
Doe inspiratie op
Alles bekijken
Café au Lait-dahlia: de bloem zo groot als een bord, en wat hij vraagt
4 manieren om reeën en konijnen bij je dahlia's weg te houden
Het moment waarop je knipt bepaalt hoe lang je boeket staat
