10 vaste planten die slakken consequent laten staan
De ochtend na een warme, natte septembernacht is het moment van de waarheid. Ik loop met een kop koffie de tuin in en zie meteen wat er is gebeurd: de hosta's zijn tot kant gevreten, het blad van mijn dahlia's zit vol gaten, en over de tegels ligt dat glimmende spoor. Spaanse wegslakken. In ons klimaat, met zachte winters en zomers die zelden lang droog blijven, horen ze er inmiddels gewoon bij.
Je kunt de strijd aangaan met bakjes bier, korrels en avondrondjes met een emmer, en dat doe ik ook. Maar de rustigste oplossing is een andere: zet op de plekken waar het krioelt planten neer waar slakken niets aan vinden. Er is een hele groep vaste planten die ze consequent laten staan, ook in een tuin vol wegslakken.
Dit zijn de tien die bij mij al jaren onaangeroerd blijven, het principe erachter, en de bloembollen die je nu in september kunt planten zonder je zorgen te maken.
Eerst dit: bij een echte plaag zijn planten niet genoeg
Slakbestendige planten werken, maar ze zijn geen wondermiddel. Heb je er honderden, dan doe je er goed aan ook de rest van je gereedschapskist open te trekken: koperband rond potten en bakken, en een slakkenrand of hekje om een kwetsbaar bed. Fijngestampte eierschalen en koffiedik werken alleen als drempel rond één enkele plant; bij honderden slakken zijn ze niet meer dan een gebaar. Maak je tuin daarnaast aantrekkelijk voor egels, merels en padden, want die eten mee.
Het meest effectief blijft de saaiste methode: na een regenbui met een zaklamp naar buiten en ze met de hand weghalen. Een half uur op een vochtige avond scheelt meer dan een hele zak korrels.
De 10 planten die slakken laten staan
1. Pioenroos
De pioenroos is de plant die ik het vaakst aanraad aan tuiniers die het zat zijn. Slakken laten hem staan, ook de jonge rode scheuten in het voorjaar. Hij komt in vrijwel elke kleur, staat graag in volle zon tot halfschaduw en wil voedzame, goed doorlatende grond. Verder vraagt hij bijna niets. Plant hem één keer goed en hij staat er over twintig jaar nog.
De pioenroos die ik zelf het vaakst plant is 'Sarah Bernhardt': grote, volle bloemen in zacht roze, met die licht zoete geur. Ze bloeit van het late voorjaar tot de vroege zomer en is ook als snijbloem een van de beste.
🌷 laat voorjaar–vroege zomer · ☀️ volle zon · vanaf 6,95 €
2. Akelei
Akelei is de wildebras van de border. Prachtig, in veel kleuren, en volstrekt oneetbaar voor slakken. Het enige nadeel is dat hij zich uitzaait, en zelden op de plek waar je hem had gezet. Vaak duikt hij een paar meter verderop op, en in een andere kleur dan de moederplant. Dat hoort bij zijn charme, maar makkelijk te sturen is hij niet.
3. Ooievaarsbek
Ooievaarsbek, de vaste geranium, is een bodembedekker met fijne bloemetjes in allerlei kleuren. Bijzonder taai, en hij redt zichzelf. In volle zon bloeit hij het rijkst, maar er zijn soorten die halfschaduw en zelfs diepe schaduw aankunnen. Onder rozen of tussen hoge vaste planten sluit hij de bodem zo dicht dat onkruid nauwelijks kans krijgt.
4. Salie
Vaste salie is bijna niet kapot te krijgen. Water en mest heeft hij niet nodig, en daar zit meteen het geheim: hoe schraler de grond, hoe steviger de plant. Wat hij niet verdraagt, is een natte winter op klei die dichtslaat, dus meng daar bij het planten grof zand of fijn grind doorheen. Staat hij goed, dan beloont hij je met een uitbundige, lange bloei in diep violetblauw. Zon wil hij, en planten kan het hele jaar door, behalve als het vriest.
Zelf zaaien kan ook. In de winkel staat salie als zaad: de medicinale salie, Salvia officinalis. Een andere plant dan de siersalie hierboven, maar met hetzelfde aromatische, grijsgroene blad waar geen slak aan begint. Winterhard, droogtetolerant, en de blauwviolette bloemen trekken bestuivers.
☀️ volle zon · vanaf 2,67 €
5. Phlox
Phlox, of vlambloem, staat bekend om zijn overdadige bloei en zijn geur op een warme avond. Hij is zuinig en zorgt grotendeels voor zichzelf. Geef hem wat mest vlak voor de bloei; water alleen bij langdurige droogte. Phlox zaait zichzelf uit en hoort dus in een border waar hij mag zwerven, niet in een strak vak. Zon of halfschaduw.
In de winkel staat phlox als zaad: de eenjarige zomerphlox 'Sugar Stars', een andere plant dan de vaste phlox hierboven, maar met dezelfde overdadige bloei. Stervormige bloemen in indigoblauw en violet met een witte ster, en in de vaas houden ze het tot twee weken uit.
🌷 zomer–vroege herfst · ☀️ volle zon · vanaf 4,28 €
Tip van Frederikke
September is niet alleen vreetmaand, het is ook legmaand. Draai eens een kluitje aarde om onder een pot of een plank: die trosjes doorschijnend witte bolletjes zijn slakkeneieren. Elk trosje dat je nu weghaalt, scheelt je in mei tientallen jonge slakken. Ik leg daarom expres een paar oude tegels plat in de border als val en licht die om de paar dagen op.
6. Herfstanemoon
De herfstanemoon bloeit precies nu, in september, met open bloemen op ijle, hoge stelen. Volle zon verdraagt hij slecht; halfschaduw is zijn plek. Verder redt hij zich prima, en breidt hij zich vrolijk uit. Geef hem daarom liever een eigen hoek, want hij verdringt zwakkere buren die te dicht op hem staan.
7. Lavendel
Lavendel wil droge, wat zandige grond, en dat is meteen de reden dat hij het op zware natte klei zo vaak begeeft. Zorg voor scherpe drainage of plant hem verhoogd. Water en mest heeft hij niet nodig. Snoei hem wel elk voorjaar terug, anders wordt hij houtig en valt hij vanbinnen open. Slakken mijden hem om zijn geur en zijn taaie, houterige blad.
Ook lavendel staat bij ons als zaad. Winterhard, droogtebestendig, met dat aromatische zilvergroene blad waar geen slak aan begint, en de bloemen trekken bestuivers aan.
☀️ volle zon · vanaf 2,67 €
8. Ereprijs
Ereprijs is een keiharde vaste plant met rechtopstaande bloemaren. Hij trekt veel bijen en vlinders, wat hem tot een aanwinst maakt voor de biodiversiteit in je tuin. Grote eisen aan mest stelt hij niet. Water hem wel door het seizoen heen en snoei hem in het voorjaar terug.
9. Iris
Er zijn irissen die uit een bol komen en irissen die vaste planten zijn. Alle herken je aan die beeldhouwwerk-achtige bloemen in sterke kleuren. Ze staan graag zonnig in voedzame grond, doen het zowel in de border als in een pot, en stellen verder weinig eisen. Slakken laten het stugge, rechte blad met rust.
De bolvorm die ik zelf plant is 'George': intens pruimpaars met goudgele tekeningen op de hangers, en al open in februari of maart als er nog niets anders staat. Hij verdraagt nat en koud weer goed en komt jaar na jaar terug, wat hem de RHS Award of Garden Merit opleverde.
📏 10–20 cm · 🌷 februari–maart · ☀️ zonnige plek · vanaf 5,90 €
10. Anjer
Anjers zijn taai, bloeien overvloedig en willen een zonnige plek in goed doorlatende grond. Meer dan water in een droge periode vragen ze niet. Knip je de uitgebloeide bloemen weg, dan zet de plant er nieuwe voor in de plaats. Het grijsblauwe, smalle blad is voor een slak niet aantrekkelijk.
Het principe: sterk van geur, bitter van smaak
Als je de lijst overziet, zie je het patroon. Slakken laten planten staan die sterk ruiken, bitter smaken of hard en behaard blad hebben. Dat verklaart waarom kruiden bijna nooit worden aangevreten: knoflook, venkel, anijs, bosui en rozemarijn blijven jaar in jaar uit heel. Ook Zeeuws knoopje wordt met rust gelaten.
De geurige buur
Rozemarijn (zaden)
Naaldachtige, groenblijvende blaadjes met die houtige, licht dennenachtige geur: precies de combinatie waar een slak omheen kruipt. Rozemarijn is winterhard, droogtebestendig en vraagt weinig onderhoud, en de kleine blauwe bloemen trekken bestuivers.
☀️ volle zon · vanaf 2,67 €
Daar kun je slim gebruik van maken. Zet een paar sterk geurende planten tussen je kwetsbare planten in, als een soort geurmuur. Een rand bosui langs de moestuinbedden werkt bij mij beter dan ik had verwacht, en je kunt hem ook nog opeten. De grote verliezers blijven hosta's en dahlia's, en die zet ik dus altijd achter een barrière of in een pot op pootjes.
Bosui 'White Lisbon' (BIO zaden)
Een snelgroeiend klassiek ras met lange stengels en een milde, knapperige smaak. Je kunt in meerdere rondes zaaien voor een doorlopende oogst, in het vroege voorjaar en in het najaar, dus deze zak gaat een heel seizoen mee.
☀️ volle zon · vanaf 2,67 €
Bollen waar slakken niet aan komen, en die je nu plant
September en oktober zijn de maanden om bloembollen de grond in te doen, en het mooie is: de meeste bollen zijn ongevoelig voor slakkenvraat. Alliums ruiken naar ui en worden daarom volledig genegeerd. Narcissen zijn giftig, en daar blijven zowel slakken als woelmuizen vanaf. Botanische irissen, zoals de 'George' van nummer negen, komen in maart als eerste boven en blijven gaaf.
Allium 'Sphaerocephalon'
Eivormige hoofden in diep wijnrood tot purperrood op slanke, buigzame stelen. De bloei trekt van boven naar onder over het hoofd, en omdat hij pas vanaf juni opengaat, rekt hij het bollenseizoen tot in de zomer.
📏 60–80 cm · 🌷 vanaf juni · vanaf 3,51 €
Allium 'Nigrum'
Ivoorwit en vlak, met een groen pareltje in het hart van elke stervormige bloem. Voor mij de rustgever tussen al het paars, en net als de andere alliums wordt hij door slakken genegeerd.
📏 60–80 cm · 🌷 juni · vanaf 3,38 €
Allium 'Ping Pong'
Zuiver witte bollen die op slanke stelen boven het bed lijken te zweven, opgebouwd uit talloze kleine sterretjes. Herten en eekhoorns tonen er geen interesse in, en slakken al helemaal niet.
📏 70–100 cm · 🌷 juni–juli · vanaf 5,67 €
Narcissus 'Dutch Master'
De klassieke gele trompetnarcis, met bloemen tot 11 cm doorsnede en een breed uitstaande, gekartelde trompet in goudgeel. Eén grote bloem per stevige steel. Mooi met blauwe druifjes of vroege tulpen erbij.
📏 40–45 cm · 🌷 maart tot april · ☀️ zonnige plek · vanaf 6,53 €
Narcissus 'Pink Charm'
Ivoorwitte kroonbladeren om een grote kroon die van zacht abrikoos naar koraalroze verloopt. Met 40 tot 50 cm de langste van de roze-kelige narcissen en een van de meest weerbestendige, en als snijbloem gaat ze lang mee. Herten en konijnen laten haar met rust: de bollen zijn giftig.
📏 40–50 cm · 🌷 maart en april · ☀️ gefilterd zonlicht · vanaf 7,11 €
Veelgestelde vragen over slakken
Wat houdt slakken weg? Egels, merels, padden en eenden eten slakken, dus maak je tuin voor hen aantrekkelijk. Koperband rond potten en bedden helpt. Knoflookextract wordt vaak genoemd als afweermiddel, maar overtuigend bewezen is dat effect niet.
Houden slakken van lavendel? Nee. Lavendel ruikt sterk en heeft houtige, taaie stengels, en dat is precies de combinatie die een slak links laat liggen.
Werken eierschalen en koffiedik echt? Ze helpen als extra drempel rond een enkele kwetsbare plant, maar bij een grote plaag houden ze de slakken niet tegen. Zie ze als aanvulling, niet als oplossing.
Een tuin zonder slakken bestaat in Nederland niet, en dat hoeft ook niet. Zodra je de kwetsbare planten in potten en achter randen zet, en de rest van de border vult met pioenrozen, ooievaarsbek en salie, verschuift het evenwicht vanzelf.
Ik heb mijn hosta's inmiddels allemaal in bakken op het terras staan. De border eronder is slakkenland, en die heb ik uit handen gegeven. Sinds ik dat besloot, is het tuinieren in september een stuk leuker geworden.
Lees ook: 3 knipbeurten die je dahlia's tot de vorst laten doorbloeien · 14 bijvriendelijke bloembollen voor een bed dat bijen van februari tot juli voedt · 11 bloembollen voor de snijtuin: plant nu, pluk in het voorjaar
Assortiment en beschikbaarheid kunnen veranderen.
Velkommen hos Blomsterverden
I 2024 fejrer vi 20 års jubilæum, og det markerer vi med en opdatering af vores hjemmeside og brand. I to årtier har Blomsterverden stået for at være den farverige nichebutik for bl.a. løg, knolde, frø og planter på nettet, og sammen med jer skabt tusindevis af skønne haver.
Vi glæder os til at vise dig endnu mere af, hvad vi har i vente.
Doe inspiratie op
Alles bekijken
7 recepten voor gratis plantenvoeding uit je eigen keuken
12 bollen voor de pot, plus de 3 regels voor de pot zelf
6 rozenziekten en plagen, en wat er echt tegen helpt
