3 stappen om geen enkele dahliaknol te verliezen

Mijn eerste dahliawinter eindigde in een vuilniszak. Ik had de knollen in een plastic kist in de bijkeuken gezet: te warm, te dicht op elkaar en te nat. Toen ik de kist in maart opende, rook het als een vergeten broodtrommel en de helft was weggerot. Mijn 'Café au Lait' zat erbij. Sindsdien overwinter ik mijn dahlia's volgens een vaste routine, en ik verlies bijna nooit meer een knol. Die routine krijg je hier.

Het is half oktober. De dahlia's bloeien nog, misschien wel mooier dan in augustus, en toch moet je nu al nadenken over wat je straks met de knollen doet. Want het moment van rooien wordt niet door de kalender bepaald, maar door de eerste nachtvorst.

Stap 1: wacht op de vorst, die doet het werk voor je

De meest gemaakte fout is te vroeg opgraven. Laat de planten staan tot de eerste nachtvorst het blad zwart heeft gemaakt. Aan de kust is dat vaak pas in november, in het oosten van het land en op open plekken eerder. Die vorst is een signaal aan de knol dat het seizoen voorbij is: hij rijpt af en trekt de laatste energie uit de stengels naar beneden.

Wat je in de weken ervoor wél kunt doen: minder water geven. Zo bereidt de plant zich langzaam voor op de rust. En wacht na de vorst niet te lang: de knol moet uit de grond voordat de kou de bodem in trekt. Een knol die in de grond bevriest, bloeit volgend jaar niet meer.

Knip na de vorst de stengels terug tot 10 à 15 cm. Wil je meer weten over snoeien door het seizoen heen, lees dan mijn gids over 3 knipbeurten die je dahlia's tot de vorst laten doorbloeien.

Stap 2: voorzichtig opgraven en op zijn kop zetten

Gebruik een riek, geen spade, en steek hem ruim naast de stengel in de grond. De knollen zitten verder naar buiten dan je denkt, en een doorgestoken knol rot in de winter als eerste. Til de hele kluit op, schud de grofste grond eraf en laat de rest zitten als bescherming.

Zet de kluit dan ondersteboven, zodat het water uit de holle stengels kan lopen. Laat de knollen 1 tot 2 weken drogen op een luchtige, vorstvrije plek. De garage of een schuur is perfect. Sla je het drogen over, dan haal je de rot zelf in huis, en dat is precies wat er in die plastic kist gebeurde.

Schrijf meteen de naam en de kleur op een label en bind het aan de stengel. In maart lijken alle knollen op elkaar, en het is knap vervelend als je 'Café au Lait' vooraan plant en er een rode pompon uitkomt.

Stap 3: het winterkwartier, 4 tot 8 graden en een beetje donker

• Temperatuur: 4 tot 8 graden is ideaal. Vorst is dodelijk, en boven de 10 graden beginnen de knollen te verschrompelen of te vroeg uit te lopen. Een koude kelder, een vorstvrije schuur of een onverwarmde zolder werkt; de bijkeuken naast de wasmachine niet.
• Verpakking: wikkel de knollen in krantenpapier of leg ze in een kist met licht vochtige turf, droge houtkrullen of zand. Nooit in een luchtdichte plastic zak.
• Maandelijkse controle: kijk één keer per maand. Zachte of beschimmelde plekken snijd je weg met een schoon mes. Zijn ze rimpelig, dan bevochtig je de turf een klein beetje.

De drie klassieke fouten zijn dus: opgegraven vóór de vorst, te nat ingepakt en te warm bewaard. Vermijd je die drie, dan komt het gros van de knollen prima de winter door.

Kun je ze in de grond laten staan?

Ja, met een slag om de arm. Woon je in een milde streek, achter de duinen bijvoorbeeld, en heb je goed doorlatende zandgrond, dan kun je het bed afdekken met 20 tot 30 cm blad of stro en duimen. Ik ben er eerlijk over: in een natte winter op zware klei is het Russische roulette. Winternat doodt meer knollen dan vorst, en nat is precies wat een Nederlandse winter meestal is.

Dure of zeldzame soorten haal ik dus altijd op. Experimenteren doe je met de goedkope.

Dahlia's in pot

Heb je dahlia's in een pot gekweekt, dan is het nog eenvoudiger. Knip de plant terug na de vorst en zet de hele pot op een donkere, droge en koele plek. Geen water de hele winter. In het voorjaar haal je de knol eruit, geef je hem verse, voedzame grond en gaat de pot weer naar buiten.

In het voorjaar: de knollen delen

Haal de kist in maart tevoorschijn en bekijk elke knol nog een keer goed. Voordat je gaat voortrekken, of buiten plant zodra de nachtvorst voorbij is, is het moment om te delen. Ze worden elk jaar groter, en van één grote kluit maak je makkelijk meerdere planten. Gebruik een snoeischaar of een scherp mes, snijd beschadigde stukken weg en zorg dat elk deel een 'oog' heeft: een klein knopje bij de oude stengel, waar volgend jaar de nieuwe plant uit komt. Een knol zonder oog is een aardappel, geen dahlia.

Toch een knol verloren? In het voorjaar komt er nieuw aanbod

Zelfs met de beste routine gaat er wel eens een knol verloren. Eerlijk gezegd is dat ook een prima excuus om iets nieuws te proberen. Het assortiment dahliaknollen wordt in het voorjaar weer aangevuld, dus houd het in de gaten. Een paar soorten waar ik in de winterkist altijd extra goed naar kijk:

Dahlia 'Café au Lait', de crèmekleurige koningin. Ik verloor haar die eerste winter en vergeet sindsdien nooit meer om haar te controleren.

Dahlia 'Thomas A. Edison', een diep purperroze klassieker uit 1929, robuust en dankbaar in de overwintering.

Dahlia 'Stolze von Berlin', roze pompons met compacte knollen die in de kist eigenlijk voor zichzelf zorgen.

En als het voorjaar komt, kun je de overwinterde knollen een voorsprong geven door ze binnen voor te trekken. Daarover schrijf ik later dit najaar. Voor nu: laat ze staan, geniet van de laatste bloemen en wacht op die eerste koude nacht. Fijne winter, voor jou en voor de knollen.

Bekijk alle dahlia's →

Assortiment en beschikbaarheid kunnen veranderen.