Knolbegonia's: grote bloemen op de schaduwkant van je terras

Op de schaduwkant van mijn terras, waar de zon pas na vier uur komt, staan elke zomer twee potten knolbegonia's. Grote, gevulde bloemen in abrikoos en zalmrood, van juli tot de eerste nachtvorst, en dat op een plek waar bijna niets anders wil bloeien. Begin oktober beginnen ze moe te worden, en dan weet ik: over een week of twee gaan de knollen naar binnen.

De begoniafamilie is enorm, meer dan duizend soorten, kruisingen en hybriden, verdeeld in zes groepen: de Lorraine-begonia's, de Elatior-hybriden, de Semperflorens-hybriden, de knolbegonia-hybriden, de bladbegonia's en de overige begonia's. Deze gids gaat over de knolbegonia, de tuinbegonia met de grote bloemen, en over alles wat ze buiten nodig heeft: voortrekken, planten, verzorgen en overwinteren.

Overwinteren: de knollen naar binnen

Knolbegonia's verdragen geen vorst. Wil je ze als meerjarige zomerbloeier houden, en dat wil je, want een goede knol wordt elk jaar groter en bloeit rijker, dan bewaar je de knollen vorstvrij tot het voorjaar. Ik wacht tot de eerste lichte nachtvorst het blad heeft geraakt, of tot het blad uit zichzelf geel wordt, en haal ze dan de volgende dag uit de pot.

1. Graaf de knollen op en laat ze een paar dagen drogen.
2. Borstel de grond eraf.
3. Leg de knollen in kistjes met bijvoorbeeld houtkrullen of turf, zodat ze kunnen ademen.
4. Bewaar ze de hele winter donker en koel, bij ongeveer 7 graden.
5. Kijk er af en toe naar: te vochtig gaan ze rotten, te droog verschrompelen ze.

Voortrekken in het vroege voorjaar

Je kunt knolbegonia's in het vroege voorjaar binnen in potten voortrekken, of ze direct buiten planten als de kans op nachtvorst voorbij is, meestal eind april of begin mei. Voortrekken geeft een flinke voorsprong: de planten staan al in blad als ze naar buiten gaan en bloeien weken eerder.

Zet de knol daarvoor in een pot met vochtige, luchtige grond, met de holle kant, waar de knopjes zitten, naar boven, en dek hem met hooguit 5 cm grond af. Zet de pot licht en warm, maar niet in de volle zon, en geef pas water als de eerste scheutjes boven de grond komen. Vanaf dan houd je de grond licht vochtig. Zodra de nachten vorstvrij zijn, mogen de potten naar buiten.

Knolbegonia's planten: stap voor stap

Of je nu in een pot of in de border plant, de werkwijze is hetzelfde.

1. Maak een gat dat net iets groter is dan de knol.
2. Zorg dat de grond vochtig is maar niet nat, anders rotten de knollen.
3. Leg de knol in het gat en dek hem met maximaal 5 cm grond af.
4. Knolbegonia's worden ongeveer 30 cm hoog en hebben ruimte nodig: houd minstens 35 cm tussen de knollen.
5. Geef licht water zodra de eerste scheuten boven de grond komen.

Gewone tuingrond of potgrond voldoet, als de grond maar niet te vast is en goed doorlatend, zodat de knollen niet in het water staan. Op zware klei meng ik altijd wat potgrond en zand door het plantgat.

Begonia's in pot

Knolbegonia's doen het uitstekend in potten, en het grote voordeel is dat je ze kunt verschuiven met de zon mee, of juist ervan weg. Zorg voor drainage op de bodem van de pot, zodat overtollig water kan weglopen. Verder verzorg je ze precies zoals in de border.

En als de begonia's in oktober naar binnen zijn, staat die pot de hele winter leeg. Ik zet er elk najaar een laag krokussen in: die bloeien in het vroege voorjaar en zijn uitgebloeid tegen de tijd dat de begonia's in mei weer naar buiten mogen. Zo werkt dezelfde pot het hele jaar door.

Ik meng er een paar soorten door elkaar, zodat de pot niet in één week klaar is maar wekenlang doorgaat. Dit zijn mijn vaste drie, met een dwergiris ertussen voor de allereerste kleur.

Krokus 'Advance'

Tweekleurig: een zachte citroengele binnenzijde met gedempt pruimpaarse buitenblaadjes, die zich alleen ontvouwen als de zon doorbreekt. Vaak verschijnen de eerste bloemen al in februari of maart, wanneer er verder nog niets bloeit.

🌷 februari en maart

Bekijk 'Advance' →

Krokus 'Pickwick'

Opvallend grote kelkbloemen in zilverviolet, dooraderd met heldere donkerpaarse strepen, en felgele meeldraden binnenin. Een klassieker uit 1925 die 's ochtends opengaat en 's avonds weer sluit.

🌷 vroege voorjaar

Bekijk 'Pickwick' →

Krokus 'Grand Maitre'

Brede, zijdezachte bloemblaadjes in ingetogen lavendelpaars met een zilverglans langs de randen, en oranje meeldraden als contrast. Deze cultivar uit 1924 wordt 12 tot 15 cm hoog en keert jaar na jaar betrouwbaar terug.

📏 12–15 cm

Bekijk 'Grand Maitre' →

Iris reticulata 'George'

Intens pruimpaarse bloemen met goudgele tekeningen op de hangers, op korte, stevige stengels van 10 tot 20 cm. Ze bloeit al in februari of maart en is in een pot op terras of balkon het eerste kleuraccent van het seizoen.

📏 10–20 cm · 🌷 februari en maart

Bekijk 'George' →

Standplaats en verzorging

Knolbegonia's zijn makkelijk en vragen weinig. Ze houden van warmte, maar niet van te veel directe zon; de felle middagzon verbrandt de bloemen en het blad. Een plek met ochtendzon of late middagzon, of lichte schaduw onder een boom, is ideaal. Daarmee zijn ze een van de weinige uitbundige bloeiers voor het schaduwterras en het noordbalkon.

Snoeien hoeft niet. Haal wel regelmatig verdorde bladeren en uitgebloeide bloemen weg; dat voorkomt schimmel en geeft ruimte voor nieuwe knoppen.

Water en voeding

Laat een knolbegonia nooit uitdrogen, dus geef vaak water en voel in warme, droge periodes elke dag even aan de grond. Tegelijk mag de plant niet in het water staan, want dan rot de knol. Het is zoeken naar het midden: vochtig, nooit drassig.

Giet alleen op de grond, niet over de plant heen. Blad dat uren nat blijft, is een uitnodiging voor meeldauw en botrytis, en de bloemen worden er lelijk van.

Geef in het groeiseizoen ongeveer elke drie weken mest. Zo blijft de plant tot in oktober doorgaan met bloemen aanmaken.

Bloei

Knolbegonia's bloeien van de zomer tot in het najaar, meestal van juli tot de eerste vorst in oktober. Buiten in de tuin en op het balkon gaat dat prima; de plant staat graag buiten, zolang de vorst maar wegblijft. Bij mij zijn de potten op het schaduwterras vaak de laatste die nog kleur geven als de rest van de tuin al is opgeruimd.

Een knolbegonia is een kleine jaarlijkse afspraak: in oktober naar binnen, in maart wakker maken, in mei naar buiten. Wie die afspraak nakomt, heeft een knol die elk jaar zwaarder in de hand ligt en elke zomer meer bloemen geeft, op precies die schaduwplek waar je dacht dat niets wilde groeien.

Bekijk het hele assortiment →

Assortiment en beschikbaarheid kunnen veranderen.