6 bloemen die nog vóór het eind van de winter doorkomen
Er is één ochtend per jaar waarop ik met natte sokken en een mok koffie in de tuin sta omdat ik iets zag vanuit het keukenraam. Meestal is het een sneeuwklokje, en meestal staat het er al twee dagen. In een tuin die verder bruin en plat is, valt één witte bloem harder op dan een hele zomerborder.
Die ochtend regel je niet in het voorjaar, want dan is het te laat: deze bollen gaan de grond in wanneer de tuin nog vol staat. Hieronder staan zes soorten die doorkomen terwijl de winter officieel nog loopt, op volgorde van wie meestal het eerst boven is.
Waarom deze zes zo vroeg durven
Ze doen het op reserves. Alles wat deze bloemen nodig hebben, is vorig jaar al in de bol of knol opgeslagen, dus ze hoeven niet te wachten tot de zon de grond opwarmt. Ze hoeven ook geen concurrentie aan te gaan: er staat niets. Onder een kale boom valt in die weken al het licht op de grond dat er in juli niet meer komt.
Vorst deert ze nauwelijks. Krokussen sluiten zich zodra het bewolkt of koud wordt en gaan weer open zodra de zon terugkomt, en sneeuwklokjes hangen bij vriezing slap en richten zich daarna gewoon weer op. Wat ze wél slecht verdragen, is natte, dichtgeslagen grond waar het water blijft staan. Doorlatende grond is bij deze groep belangrijker dan een warme plek.
En ze doen iets nuttigs: op de eerste zachte dag van het jaar komen hommels en bijen tevoorschijn die dan nog nergens nectar vinden. Een pol krokussen of winterakonieten is dan zowat het enige tankstation in de wijde omtrek.
De zes, op volgorde van opkomst
1. Sneeuwklokje 'Snow Fox'
Een van de allereerste, vaak al begin februari, wanneer de grond nog nauwelijks ontdooid is. Deze selectie werd ruim twintig jaar geleden gevonden door Patrick van der Berg in Breezand, die haar uitkoos om de opvallend lange buitenste kroonblaadjes. Sommige jaren verschijnt er een groene streep op die blaadjes, andere jaren niet, zelfs bij bloemen van dezelfde bol. Plant de bollen zo'n 10 cm diep.
📏 10–20 cm · 🌷 begin februari · ☀️ halfschaduw tot zon · vanaf 10,60 €
2. Winterakoniet 'Cilicica'
Stralend gele schaaltjes boven fijn ingesneden blad dat bij het uitlopen een bronstint kan tonen. Eranthis komt uit Turkije tot Afghanistan en siert Europese tuinen al sinds 1892. Zet de knolletjes ongeveer 5 cm diep en op dezelfde afstand van elkaar, in vochtige, humusrijke grond die water doorlaat. Leg ze eerst een paar uur in lauw water, dan komen ze sneller op gang.
📏 5–12 cm · 🌷 februari of begin maart · ☀️ zon of lichte schaduw onder bladverliezende bomen · vanaf 4,73 €
3. Sneeuwklokje 'Woronowii'
Het sneeuwklokje dat je herkent aan het blad: opvallend breed en glanzend groen, waar de andere soorten grijsgroen en smal zijn. De klokjes hangen aan korte, gebogen stelen en dragen een groen vlekje op de binnenste blaadjes. Deze wil echt schaduw, dus onder een boom of vooraan in een border waar je er van dichtbij langsloopt.
🌷 februari en maart · ☀️ halfschaduw tot schaduw · vanaf 3,51 €
Of kant-en-klaar gemengd
Krokusmengsel 'Liv' bestaat uit botanische krokussen in wit, geel en zachtgeel, en dat zijn de allervroegste van de familie. Plant de knollen 7 tot 8 cm diep met de punt naar boven en 5 tot 7 cm ertussen, in grote groepen. Ze zijn hertbestendig, breiden zich jaar na jaar uit en zijn ideaal om te naturaliseren in gazon of onder loofbomen. Maai daar pas wanneer het blad helemaal is afgestorven.
📏 8–12 cm · 🌷 februari of maart · vanaf 9,54 €
4. Iris reticulata 'George'
Intens pruimpaars met goudgele tekeningen op de hangers, en met zo'n 8 cm doorsnede iets groter dan andere dwergirissen. Een kruising van Iris reticulata en Iris histrioides, waardoor ze nat en koud weer opvallend goed verdraagt en jaar na jaar betrouwbaar terugkeert. Geef haar een zonnige plek in goed doorlatende, neutrale tot licht kalkhoudende grond.
📏 10–20 cm · 🌷 februari en maart · ☀️ zonnig · vanaf 5,90 €
Tip van Frederikke
Plant deze zes waar je ze in februari daadwerkelijk zíet, en niet waar ze het theoretisch het mooist doen. Dat klinkt flauw, maar het is de fout die ik zelf jaren heb gemaakt: mijn eerste sneeuwklokjes stonden achter in de tuin, en in februari loopt niemand achter in de tuin. Nu zet ik ze in een strook van twee meter langs het pad naar de voordeur en pal onder het keukenraam. Tweede regel: klein bloemetje betekent grote groep. Vijfentwintig bollen op een halve vierkante meter zijn het minimum om vanaf een meter of vijf iets te zien; losse bollen om de twintig centimeter uitgezet leveren precies niets op. En laat na de bloei het blad staan tot het geel is, ook al ziet het er slordig uit, want dat blad maakt de bloei van volgend jaar.
5. Krokus 'Aqua'
Een Giant Dutch crocus met kelken die duidelijk groter zijn dan bij de botanische soorten, kobaltblauw tot lavendelblauw met helderoranje meeldraden. Ze gaan open bij zon en dicht bij bewolking, wat een dag lang een klein schouwspel oplevert. Plant de knollen ongeveer drie keer hun eigen grootte diep, in vochtige maar doorlatende grond, en in grote groepen.
🌷 februari tot maart · ☀️ zonnig · vanaf 5,31 €
6. Hyacint 'Manhattan'
De uitzondering in dit rijtje, want hyacinten horen normaal bij april. 'Manhattan' begint eerder en houdt lang aan: diep royaalpaars met bordeauxrode aderen, gevuld, en met die onmiskenbare zoete geur. Ontwikkeld door het Nederlandse familiebedrijf Van Noort Hyacinths, afgeleid van de prijswinnende 'Dark Ocean'. Zet er minstens vijf bij elkaar, of een pot vol bij de deur.
📏 20–30 cm · 🌷 februari tot begin mei · ☀️ zonnig tot halfbeschaduwd · vanaf 6,53 €
Waar je ze neerzet
Drie plekken werken vrijwel altijd. De eerste is de strook onder bladverliezende bomen en struiken, waar het in die weken licht is en waar in de zomer toch niets lukt. De tweede is het gazon, mits je bereid bent daar tot eind april niet te maaien: dat is de prijs, en je krijgt er een tapijt voor terug dat elk jaar dichter wordt. De derde is een pot bij de achterdeur, want dan sta je er letterlijk bovenop.
Wat niet werkt, is een lage plek waar 's winters water blijft staan, en een zuidmuur waar de grond in februari al opwarmt en de bloemen in drie dagen op zijn. Halfschaduw geeft de langste bloei.
Wat je doet zodra ze bloeien
Vrijwel niets. Niet gieten, niet bemesten, niet knippen. Het enige moment waarop je iets kunt doen, is meteen ná de bloei, en dan alleen bij sneeuwklokjes en winterakonieten: die verplaats en verdeel je terwijl het blad nog groen is. Een pol optillen, uit elkaar trekken, meteen weer op de nieuwe plek zetten en aandrukken. Dat is de goedkoopste manier om van één plek er drie te maken, en het lukt in mijn tuin vrijwel altijd.
Kom je pas in het voorjaar op het idee dat je dit had gewild, schrijf het dan ergens op. Het is de enige tuinwens die je een halfjaar van tevoren moet regelen en die je vervolgens twintig jaar oplevert.
Lees ook: 10 krokussen die meteen na de sneeuw doorkomen · 4 bolirissen die eerder bloeien dan al het andere · 10 bloemen voor de schaduwhoek waar niemand raad mee weet
Assortiment en beschikbaarheid kunnen veranderen.
Velkommen hos Blomsterverden
I 2024 fejrer vi 20 års jubilæum, og det markerer vi med en opdatering af vores hjemmeside og brand. I to årtier har Blomsterverden stået for at være den farverige nichebutik for bl.a. løg, knolde, frø og planter på nettet, og sammen med jer skabt tusindevis af skønne haver.
Vi glæder os til at vise dig endnu mere af, hvad vi har i vente.
Doe inspiratie op
Alles bekijken
6 bloemen die nog vóór het eind van de winter doorkomen
Calla's zijn niet lastig, ze hebben alleen duidelijke regels
10 bloemen voor de schaduwhoek waar niemand raad mee weet
