Allium drogen: de bollen die de hele winter mooi blijven

Op mijn schouw staat al vier jaar dezelfde bos. Zes bollen van Allium schubertii, grijsbruin geworden, met steeltjes die alle kanten op wijzen als een bevroren vuurwerk. Ze zijn geen dag verzorgd, ze hebben nooit water gehad, en ze zien er beter uit dan het jaar dat ik ze sneed. Dat is de reden waarom ik over sierui altijd zeg dat je hem twee keer koopt en drie keer gebruikt.

Want een allium bloeit, verkleurt, en wordt dan een architectuurstuk. In de border levert dat een winter met structuur op in plaats van kale grond, en binnen levert het een boeket op dat je niet hoeft weg te gooien. Het enige wat je moet weten, is wanneer je snijdt en hoe je droogt. Dat valt allebei mee.

Waarom een sierui zo goed droogt

Een bloemhoofd van allium bestaat niet uit één grote bloem maar uit tientallen tot honderden kleine stervormige bloempjes op steeltjes, allemaal vanuit hetzelfde punt. Als de bloemetjes uitgebloeid zijn, blijven die steeltjes staan. De structuur die overblijft is dus het skelet dat er tijdens de bloei ook al was, alleen zonder kleur. Daarom houdt een gedroogde allium zijn vorm zo goed: er valt niets in te zakken.

Het tweede voordeel is dat de stengel hol en stevig is en bij het drogen nauwelijks krimpt. Waar een pioen of een zonnebloem bij het drogen zijn kop laat hangen, blijft een allium precies zo staan als je hem ophangt.

Het juiste moment om te snijden

Hier gaat het meestal mis, in twee richtingen tegelijk. Snijd je te vroeg, als de bloemetjes nog vol in kleur staan, dan verschrompelen de kroonblaadjes tot bruine flarden die van de bol af vallen. Snijd je te laat, als de zaaddozen al openstaan en het zaad eruit valt, dan houd je een kale bol met gaten over.

Het goede moment ligt daartussen: als de kleur uit de bloemetjes weg is en het hoofd van boven af begint te verkleuren naar strogeel of grijsgroen, maar de zaaddozen nog dicht zitten. Knijp voorzichtig in een zaaddoosje. Voelt het stevig en gesloten, dan is het zover. Bij de meeste soorten valt dat drie tot vier weken na de bloei.

1. Snijd op een droge dag, het liefst in de late ochtend als de dauw weg is. Nat materiaal schimmelt.
2. Snijd de stengel zo lang mogelijk af, vlak boven de grond. Inkorten kan altijd nog, verlengen niet.
3. Haal het verdorde blad van de stengel af. Dat blad droogt slecht en gaat muf ruiken.
4. Schud het hoofd één keer stevig om los zaad en insecten kwijt te raken. Doe dat buiten.

Zo droog je ze

Ondersteboven ophangen is de klassieke methode en werkt prima, maar bij allium is er iets beters. Zet de stelen rechtop in een lege, smalle vaas of een hoge emmer zonder water, met de hoofden vrij van elkaar. Zo droogt de bol in de stand waarin je hem later ook wilt zien, en de steeltjes waaieren niet naar beneden. Hang je ze wél op, doe dat dan los, per stuk, en niet in een dikke bos.

De plek is belangrijker dan de methode: donker, luchtig en droog. Een zolder, een garage, een kast met de deur op een kier. Zon bleekt de laatste kleur eruit en vocht geeft schimmel. Reken op twee tot drie weken. De bol is klaar als de steeltjes knapperig zijn en de stengel bij het buigen niet meer meegeeft maar kraakt.

Of laat ze gewoon staan

Niet alles hoeft naar binnen. Een border met tien uitgebloeide alliumbollen erin ziet er in november beter uit dan een border die keurig is afgeruimd, en in de rijp van december zijn ze op hun mooist. Ze houden het bij ons meestal tot de eerste echte storm; dan knakken de stelen en ruim ik ze op.

Er is nog een reden om ze te laten staan: het uitgebloeide hoofd zit vol zaad, en dat is precies hoe een sierui zich uitzaait. Wie meer alliums wil, laat de helft staan en snijdt de andere helft. Bedenk wel dat zaailingen jaren nodig hebben voor de eerste bloem, dus het is een langzaam spel.

De soorten die het best drogen

Niet elke sierui is even bruikbaar. De soorten met een grote, open of stevige structuur houden zich het best; de kleine, compacte hoofden verdwijnen na het drogen tot niets. Dit zijn de zes waar ik zelf op terugval.

Allium 'Schubertii'

De onbetwiste nummer één. Bloemschermen tot 30 cm doorsnede, met bloemetjes op steeltjes van verschillende lengte, waardoor een exploderende bol ontstaat in stoffig roze met metaalglans. Ook na de bloei blijft hij indrukwekkend: de gedroogde zaadhoofden houden hun architectonische vorm en zijn gemaakt voor droogboeketten. Geef hem ruimte, want hij moet vrij kunnen staan.

📏 40–50 cm · 🌷 mei en juni · ☀️ zonnige standplaats

Bekijk 'Schubertii' →

Allium 'Christophii'

Ster van Perzië, en de naam klopt: bolvormige schermen van 20 tot 25 cm, opgebouwd uit tientallen stervormige bloemetjes in metallisch violet met zilveren glans. Door de open structuur lijken de koppen te zweven op hun stengels. De zaadstanden behouden hun architectonische vorm, dus gedroogd blijft hij net zo goed. Van nature een bergplant uit Turkije, Iran en Turkmenistan.

📏 40–50 cm · 🌷 mei en juni

Bekijk 'Christophii' →

Allium 'Globemaster'

Een steriele hybride uit 1971, gekruist uit A. christophii en A. macleanii, met schermen van 20 tot 25 cm op stelen tot een meter. Omdat hij steriel is en geen zaad vormt, houdt de bloei langer aan én blijven de gedroogde structuren jarenlang decoratief. Dat maakt hem voor droogwerk misschien wel de betrouwbaarste van allemaal. Zet hem tussen laagblijvende vaste planten die het afstervende blad camoufleren.

📏 70–100 cm · 🌷 mei en juni · ☀️ zonnige standplaats

Bekijk 'Globemaster' →

Allium 'Ping Pong'

Bijna perfect bolvormige hoofden in zuiver wit op slanke stelen van 70 tot 100 cm, waardoor de bollen boven het bed lijken te zweven. Hij bloeit later dan de meeste, in juni en juli, en na de bloei blijven de gedroogde zaadstanden decoratief staan tot diep in de nazomer. Voor een droogboeket in wit en grijs is dit de vorm die de rest bij elkaar houdt.

📏 70–100 cm · 🌷 juni en juli

Bekijk 'Ping Pong' →

Allium 'Nectaroscordum Siculum'

De buitenbeentje van het stel, en mijn favoriet om te drogen. Hangende, klokvormige bloemen in crème, roze en groen aan een los scherm. Het bijzondere gebeurt ná de bloei: de stengeltjes richten zich op in een lichte spiraalbeweging en vormen decoratieve zaaddozen die tot in de nazomer sierwaarde houden. Je snijdt hem dus juist in dat opgerichte stadium.

📏 70–100 cm · 🌷 mei en juni

Bekijk 'Nectaroscordum Siculum' →

Allium 'Gladiator'

De langste van dit rijtje: stelen tot 120 cm met schermen van zo'n 15 cm in helder violet met een metaalachtige glans. Ook een steriele hybride, geregistreerd in 1981. Er staat uitdrukkelijk bij dat hij zich zowel vers als gedroogd als snijbloem leent. Heb je zware kleigrond die in de winter verzadigd raakt, dan doet hij het beter in potten.

📏 tot 120 cm · 🌷 mei en juni · ☀️ zonnige plek

Bekijk 'Gladiator' →

Wat je met de gedroogde bollen doet

Het minst mooie wat je met een droge allium kunt doen, is hem in een dichte bos zetten. De vorm heeft lucht nodig. Drie stelen in een hoge, smalle vaas doen meer dan vijftien in een buik. Combineer met wat je verder aan structuur hebt: gedroogde grasaren, papavervruchten, hazenstaartjes. Alles in dezelfde grijsbeige familie, en dan één ding dat afwijkt.

Wat ik ook doe: de kortste stelen op een schaal leggen, zonder vaas. Vier bollen naast elkaar op een houten schaal midden op tafel, en klaar. Ze bewegen niet, ze vallen niet om en je hoeft niets te verversen.

Stof je ze af met een föhn op de koude stand, van een afstandje. Een kwastje breekt de steeltjes, een doek al helemaal. En bewaar ze niet in een vochtige kelder: dan komen ze na een winter slap terug en is de vorm weg.

Bekijk alle sieruien →

Assortiment en beschikbaarheid kunnen veranderen.