7 sieruien en hoe je ze plant voor paarse bollen op steel
Ik plant sieruien altijd op een van die heldere septemberdagen waarop de grond nog warm aanvoelt aan je handen. De bollen ruiken flauw naar ui, de aarde ruikt naar herfst, en in mei staan er dan ineens paarse bollen op dunne, hoge stelen boven de border te zweven. Het is de makkelijkste belofte die een tuin kan doen.
Allium is een enorme familie, meer dan 700 soorten, en een deel daarvan ken je uit de keuken: bieslook, prei en bosui zijn allemaal alliums. De sierui is de tak van de familie die je plant om naar te kijken. Bollen in tinten van lila, paars, wit en blauw, kogelrond op een steel, en bijna niet kapot te krijgen.
Waarom sierui zo'n dankbare bol is
Sieruien komen jaar na jaar terug met een minimum aan verzorging. Ze zijn prachtig om naar te kijken, maar ook bijen en vlinders zijn er dol op; op een warme meidag zoemt zo'n bloembol als een kleine bijenkorf. De bloemen zijn bovendien eetbaar en staan grappig in een salade.
Ziekten en plagen komen zelden voor. Ik vermoed dat de uiengeur daar iets mee te maken heeft, want zelfs de slakken lopen met een boog om de scheuten heen. En Nederland heeft een streepje voor: bloembollen zijn er een thuiswedstrijd.
Standplaats en grond
Sierui staat het liefst in de zon, maar doet het ook prima in halfschaduw. De grond mag voedzaam en kalkhoudend zijn, en vooral goed doorlatend. Net als andere bloembollen zijn alliums gevoelig voor natheid: staat de grond te lang nat, dan rot de bol.
Op zandgrond is dat zelden een probleem. Op zware klei, en daar hebben veel tuinen in Nederland mee te maken, loont het om het plantgat ruimer te graven en wat grind of kleikorrels onderin te leggen. Kloppen zon en drainage, dan hoef je verder bijna niets te doen: alleen in een kurkdroog voorjaar geef ik water, en mest laat ik helemaal achterwege.
Sierui planten: stap voor stap
Zoals de meeste bloembollen plant je allium in het vroege najaar, in september of oktober, terwijl de grond nog warm is. Zo kunnen de bollen wortelen voordat de vorst komt. Of je nu in de border of in een pot plant, de werkwijze is hetzelfde.
- Steek een plantgat van drie keer de hoogte van de bol: bij een bol van 5 cm is dat dus ongeveer 15 cm.
- Is je tuingrond zwaar en kleiig, leg dan wat grind of kleikorrels onderin als drainage.
- Leg de bol in het gat met de punt naar boven.
- Vul aan met grond en druk stevig aan.
- Geef water en vul zo nodig nog wat grond bij.
Sieruien zijn het mooist in groepen. Houd wel ongeveer 15 cm ruimte tussen de bollen, zodat ze de ruimte hebben om te groeien.
Eén ding om vooraf te bedenken: het blad van allium vergeelt al vroeg, vaak nog tijdens de bloei. Plant de bollen daarom tussen bodembedekkers of andere voorjaarsplanten die het slordige blad verbergen. Bij mij staan ze tussen vrouwenmantel en geraniums, en niemand ziet het gele blad.
Tip van Frederikke
Steek de bollen niet netjes in een rij, maar gooi ze losjes op de grond en plant ze waar ze neerkomen, met die 15 cm als minimum. Zo krijg je precies de losse, gestrooide look die je op de mooie tuinfoto's ziet. Mijn eerste alliums stonden als soldaten op appel, en dat ziet er in mei toch een beetje stijfjes uit.
Sieruien uit ons assortiment
De keuze is groot, en dat is meteen het leukste van allium: je kunt spelen met hoogte en bloeitijd. Ik zet ze hieronder op hoogte, want dat bepaalt waar ze in de border thuishoren. Eerst de lange, die boven de vaste planten uit moeten komen; daarna de compacte voor de voorste rij en de pot. De hele collectie staat bij de sieruien.
Allium 'Sphaerocephalon'
De trommelstok-ui, en de laatste die opengaat. Compacte, eivormige hoofden in diep wijnrood tot purperrood, waarbij de bloei van boven naar onder over het hoofd trekt. De slanke, buigzame stelen wiegen in de wind en geven de border ritme. Mooi tussen siergrassen en late vaste planten.
📏 60–80 cm · 🌷 vanaf juni
Allium 'Nigrum'
Platte, schermvormige bloemstanden van 10 tot 15 cm breed in ivoorwit, met in elke stervormige bloem een groene kern als een pareltje. Hij bloeit later dan veel andere sieruien en geeft rust tussen het paars. Naturaliseert makkelijk en komt elk jaar krachtiger terug. Bij zware klei wat grind door het plantgat mengen.
📏 60–80 cm · 🌷 juni
Allium 'Atropurpureum'
De donkerste van het stel: halfbolvormige schermen van 7 tot 10 cm in een kleur tussen diep bordeaux en bijna zwartpaars, met opvallend donkere vruchtbeginsels die die kleur nog versterken. Het loof trekt tijdens de bloei terug, dus alle aandacht gaat naar de bloemhoofden. Zet er licht blad of siergras naast.
📏 60–70 cm · 🌷 juni
Allium 'Pink Jewel'
De eerste grootbloemige sierui die met een echt roze bloem werd veredeld. Bolvormige schermen van 8 tot 10 cm in zacht roze met parelmoerglans en groene hartjes die voor een fijn contrast zorgen. Combineert goed met siergrassen, zilvergrijs blad of pastelkleurige vaste planten. Konijnen en herten blijven er van weg.
📏 ca. 75 cm · 🌷 juni en juli · ☀️ zonnige standplaats
En dan de twee compacte, voor de voorste rij van de border of een pot op het terras.
Allium 'Cowanii'
Tientallen stervormige, sneeuwwitte bloemen met een subtiele transparantie die in het zonlicht bijna fonkelt, waardoor de halfbolvormige schermen lijken te zweven. De bloemstengel is driehoekig, een kenmerk van deze historische selectie uit 1823. Mooi in groepjes bij lavendel, salvia of blauwe anemonen.
📏 30–40 cm · 🌷 mei en juni
Allium 'Rosy Dream'
Gedempte lavendelroze schermen op een compacte sierui met opvallend dikke, wasachtige bladeren. Ze past in de voorste rij van de border, tussen vaste planten of in een pot, en staat prachtig bij het zilvergrijze blad van Stachys of Artemisia. In groepen van vijf of meer bollen komt het effect het best uit.
📏 30–40 cm · 🌷 mei tot juni · ☀️ volle zon
Verzorging na het planten
Sierui bloeit in het voorjaar en de vroege zomer, meestal tussen mei en juli. Is het voorjaar erg droog en warm, geef dan af en toe water. Verder hebben de bollen niets nodig, ook geen mest.
Na de bloei knip je de uitgebloeide bloembol weg, maar laat de steel en het blad staan tot ze vanzelf zijn afgestorven. In die weken maakt de plant de energie aan voor de bloei van volgend jaar. Wie het geel niet kan aanzien, plant er een bodembedekker voor, en zet niet de schaar erin.
De meeste soorten zijn winterhard en hoeven niet gerooid te worden. In ons milde, natte kustklimaat is niet de vorst het gevaar, maar de natheid; vandaar dat ik zo blijf hameren op drainage.
Sierui vermeerderen
Allium vermeerdert zich via bijbollen en via zaad. Zaad kun je oogsten en opnieuw zaaien, maar houd er rekening mee dat het meerdere jaren duurt voor er een bloem uit komt. Laat je de hoofden staan, dan zaait de plant zichzelf uit.
Bijbollen zijn veruit de snelste route naar meer sieruien. Graaf de bollen in het najaar op, als het loof is afgestorven, haal de bijbollen er voorzichtig af en plant zowel de kleine als de oude bollen meteen weer terug. De bijbollen krijgen bij het terugzetten wel een handje mest om mee te starten; dat is de enige keer dat ik mijn sieruien bemest. Heel kleine bijbollen hebben soms een paar jaar nodig voor ze bloeien, dus heb geduld.
Sierui als snijbloem
In een vaas houdt allium het lang vol, en de bollen drogen ook nog eens mooi. Eén waarschuwing: ze ruiken behoorlijk naar ui. In een kleine keuken kies ik dus liever een gedroogde bol dan een verse, maar in een ruime kamer of op de gang is een grote paarse bol op een hoge steel een sieraad.
Allium 'Ping Pong'
Voor de vaas pak ik deze: bijna perfect bolvormige hoofden in zuiver wit, op stelen die tot een meter komen. Na de bloei blijven de gedroogde zaadstanden decoratief staan, in de tuin en binnen, dus je hebt er tot diep in de nazomer iets aan. Plant in groepjes van vijf tot zeven voor een natuurlijk effect.
📏 70–100 cm · 🌷 juni–juli
Plant je sieruien nu, in de warme septembergrond, dan hoef je tot mei alleen maar te wachten. En wachten op bollen is de fijnste vorm van tuinieren die ik ken: al het werk is gedaan, de tuin doet de rest.
Lees ook: 14 bloembollen die je één keer plant en jaar na jaar terugziet · 10 vaste planten die slakken consequent laten staan · 11 bloembollen voor de snijtuin: plant nu, pluk in het voorjaar
Assortiment en beschikbaarheid kunnen veranderen.
Velkommen hos Blomsterverden
I 2024 fejrer vi 20 års jubilæum, og det markerer vi med en opdatering af vores hjemmeside og brand. I to årtier har Blomsterverden stået for at være den farverige nichebutik for bl.a. løg, knolde, frø og planter på nettet, og sammen med jer skabt tusindevis af skønne haver.
Vi glæder os til at vise dig endnu mere af, hvad vi har i vente.
Doe inspiratie op
Alles bekijken
6 bloemen die nog vóór het eind van de winter doorkomen
Calla's zijn niet lastig, ze hebben alleen duidelijke regels
10 bloemen voor de schaduwhoek waar niemand raad mee weet
