Rode zonnehoed: maandenlang bloei voor bijna geen werk
Eind september is de border moe. De dahlia's hangen na een natte week, de cosmea valt om, en toch staat er één plant nog fier overeind: de rode zonnehoed. Bij mij groeit ze naast de oude appelboom, en op een zonnige middag zit er zoveel gebrom van hommels op die stekelige oranjebruine kegels dat ik er even bij ga zitten. Dat is precies waarom ik Echinacea nooit meer uit de tuin krijg.
Ze is stevig, ze bloeit maandenlang en ze vraagt bijna niets. En dit is bovendien een goede maand om er een paar bij te zetten: de grond heeft de zomerwarmte nog vast, dus de wortels slaan voor de winter nog aan.
Wat is de rode zonnehoed precies?
De botanische naam is Echinacea purpurea. Dat "echino" komt van het Griekse woord voor egel, en wie ooit met een vinger over het hart van de bloem heeft gestreken, snapt meteen waarom: het bloemhart bestaat uit stekelige, oranjebruine naalden. De bloembladen zijn purperroze, zoals de naam belooft, maar afhankelijk van de soort lopen ze van spierwit tot donkerroze.
Verwar de rode zonnehoed niet met de gewone gele zonnehoed. Ze lijken op elkaar en heten in het Nederlands bijna hetzelfde, maar het zijn twee verschillende geslachten: Echinacea is een eigen geslacht met negen soorten, de gele zonnehoed hoort bij Rudbeckia. Verderop kom ik daar nog op terug, want die neef is wel degelijk de moeite waard.
De planten worden zo'n 60 tot 90 cm hoog en hebben geen steun nodig. Dat maakt ze ideaal voor tuinen aan de kust, waar de wind altijd wel ergens vandaan komt.
Standplaats en grond
Volle zon. Daar begint en eindigt het eigenlijk mee. De rode zonnehoed verdraagt droogte en kou als ze eenmaal is aangeslagen, maar van schaduw en natte voeten wordt ze niets. Een goed doorlatende bodem is dus belangrijker dan een rijke bodem.
Op zandgrond gaat dat vanzelf. Heb je zware klei, zoals veel tuinen in het westen en noorden van het land, meng dan een flinke schep scherp zand of fijn grind door de plantgrond en leg wat grind onderin het plantgat. Ik heb mijn eerste zonnehoeden ooit in pure klei gezet en ze verdwenen in één natte winter. Sindsdien graaf ik ruimer en meng ik altijd bij.
Nog iets om rekening mee te houden: Echinacea komt in het voorjaar laat uit de grond, later dan de meeste buren in de border. Staat ze te dicht op vroege planten, dan worden de jonge scheuten verstikt. Geef haar ruimte, dan komt ze jaar na jaar terug.
Rode zonnehoed planten: nu of in het voorjaar
Je koopt Echinacea als plant in pot of als wortelstok zonder grond. Een plant in pot mag er in elke maand in waarin je een spade de grond in krijgt. Wortelstokken plant je liever in het voorjaar of nu, in het najaar, terwijl de grond nog warm en licht vochtig is. Eind september is daarvoor in ons klimaat een prima moment: de bodem heeft de zomerwarmte nog vast en de regen doet de rest.
- Graaf een plantgat dat ongeveer twee keer zo diep en breed is als de wortel.
- Leg wat grind of kiezels op de bodem als drainage.
- Vul het gat helemaal met water en laat het wegzakken.
- Zet de plant in het gat en vul de grond rondom de wortels aan. Werk voorzichtig, de wortels beschadigen makkelijk.
- Geef opnieuw water en vul het gat helemaal op.
- Is de grond ingezakt na het gieten, vul dan nog wat bij.
- Druk de grond rondom de plant stevig aan met je voet.
Tip van Frederikke
Plant je zonnehoeden in een groep van drie of vijf, met ruim veertig centimeter tussen de planten, en zet er niets vroegs voor. In april lijkt die plek kaal, en dat is de bedoeling. Wie dan uit ongeduld een viooltje ertussen zet, heeft in juni geen zonnehoed meer. Ik leg er tegenwoordig een paar takjes op als geheugensteuntje.
Zaaien en vermeerderen
Echinacea kun je goed uit zaad kweken. Heb je al planten in de tuin, laat dan in de nazomer een paar bloemhoofden uitrijpen, oogst de zaden in het najaar en zaai ze in het voorjaar. Delen vindt de plant niet prettig; wie voorzichtig is, kan wel wortelstekken nemen en die apart opkweken.
Sommige soorten, zoals 'Magnus', zaaien zichzelf uit. Leuk, maar niet altijd zaadvast: de zaailingen krijgen niet per se dezelfde kleur als de moederplant. Wil je zekerheid, koop dan zaad.
En dan die neef. Rudbeckia is een ander geslacht, maar de familieband is duidelijk: dezelfde bloemvorm, hetzelfde donkere hart, dezelfde liefde voor zon. De eenjarige Rudbeckia hirta 'Sahara' zaai ik elk voorjaar naast mijn Echinacea, in tinten van koper en oudroze die prachtig kleuren bij het purper. Dat zakje zaad hoort dus in dezelfde la.
Zonnehoed 'Hirta Sahara' (zaden)
Warme bloemen in terracotta, roze, karamel en roestrood, een aards palet dat prachtig kleurt bij het purper van Echinacea. Ze bloeit van zomer tot herfst, wil dezelfde volle zon en goed doorlatende grond, en trekt bijen en vlinders. In de pluktuin en in boeketten is dit een van de zakjes zaad waar ik het meest voor terugkrijg.
🌷 zomer tot herfst · ☀️ volle zon
Meer zaad voor de zonnige border vind je in onze collectie bloemenzaden.
Verzorging: minder is meer
Zonnehoeden zijn sobere planten. Ze kunnen beter tegen droogte dan tegen te veel vocht, al mogen ze niet helemaal uitdrogen. Mest hebben ze niet nodig. Eerlijk gezegd is de grootste fout die ik mensen zie maken dat ze te goed voor hun zonnehoed zorgen: te veel water, te rijke grond, een beschut hoekje. Zet haar in de zon op schrale grond en laat haar met rust.
De bloei valt ergens in de maanden juni tot oktober, afhankelijk van de soort, en duurt een paar maanden. Wil je meer bloemen, knip dan regelmatig de uitgebloeide hoofden weg. Laat aan het eind van het seizoen juist een deel staan, daarover zo meer.
Najaar en winter
De plant sterft in de winter bovengronds af. Laat de dorre stengels staan tot het voorjaar: ze beschermen de wortels tegen kou, en de zaadhoofden zien er in de rijp prachtig uit. Bovendien halen de vogels de zaadjes eruit. Knip je alles in het vroege voorjaar weg, dan komt de bloei iets eerder op gang.
Heb je een zonnehoed in een pot? Dat kan, ze overwintert prima in een pot, maar het risico zit in de natheid van onze winters. Zet de pot in een kas of onder een overkapping, zodat de grond niet weken achter elkaar doorweekt blijft.
Mooie soorten
De klassieke rode zonnehoed is roze-purper, maar het aanbod is de laatste jaren enorm gegroeid. 'White Swan' en 'Milkshake' zijn wit, 'Hot Papaya' is rood-oranje en 'Summer Cocktail' opent geel en kleurt tijdens de bloei naar roze. In mijn eigen tuin staan de witte naast de purperen, en ik vind die combinatie elk jaar weer rustiger en mooier dan een bonte mix.
De bloembladen zijn eetbaar. Veel smaak zit er niet aan, maar als versiering op een gebakje of tussen de sla doen ze het prachtig.
Wat ik ernaast zet, moet hetzelfde aankunnen: volle zon, schrale grond en weinig water. Deze twee zaai ik er elk jaar tussen, en de hommels vinden ze net zo goed als de zonnehoed zelf.
Schurftkruid 'Black Knight' (zaden)
Bijna zwarte, wijnrode speldenkussenbloemen op lichte, luchtige stelen, en een magneet voor bestuivers. Blijf snijden of uitgebloeide bloemen weghalen, dan gaat ze de hele zomer en tot in de herfst door.
🌷 zomer tot in de herfst · ☀️ volle zon
Duizendblad 'Summer Pastels Mix' (zaden)
Een winterharde vaste plant met platte schermen in pastelroze, perzik, geel en crème boven fijn ingesneden blad. Ze is onderhoudsarm, bloeit van de zomer tot het vroege najaar en is even goed als snijbloem of in een droogboeket.
🌷 zomer tot vroege herfst · ☀️ volle zon
Als de rest van de border in oktober aan opruimen toe is, staat de rode zonnehoed er nog. Dat is haar grote kracht: ze vraagt geen aandacht, ze geeft alleen maar. Plant haar nu op een zonnige, droge plek, en volgend jaar zitten de hommels bij jou op de kegels.
Lees ook: Waarom lupinen in goede grond doodgaan en in schrale niet · 14 bijvriendelijke bloembollen voor een bed dat bijen van februari tot juli voedt · 10 vaste planten die slakken consequent laten staan
Assortiment en beschikbaarheid kunnen veranderen.
Velkommen hos Blomsterverden
I 2024 fejrer vi 20 års jubilæum, og det markerer vi med en opdatering af vores hjemmeside og brand. I to årtier har Blomsterverden stået for at være den farverige nichebutik for bl.a. løg, knolde, frø og planter på nettet, og sammen med jer skabt tusindevis af skønne haver.
Vi glæder os til at vise dig endnu mere af, hvad vi har i vente.
Doe inspiratie op
Alles bekijken
6 bloemen die nog vóór het eind van de winter doorkomen
Calla's zijn niet lastig, ze hebben alleen duidelijke regels
10 bloemen voor de schaduwhoek waar niemand raad mee weet
